UNESCO Werelderfgoed Koninklijk Eise Eisinga Planetarium
“ ZIN IN... ”
AVONTUUR OP WERELDNIVEAU?
Stap binnen in het oudste nog werkende planetarium ter wereld en laat je verwonderen door de sterren. In Franeker vind je het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium, UNESCO Werelderfgoed sinds 2023, ontdek hier hoe een Friese wolkammer ruim 250 jaar geleden een uniek meesterwerk bouwde dat nog altijd in beweging is. Bewonder het historische planetarium, ontdek het woonhuis en de interactieve tentoonstellingen en maak een fascinerende reis door ons zonnestelsel en het heelal.
Het planetarium
Dit nauwkeurig bewegend model van het zonnestelsel werd tussen 1774 en 1781 gebouwd door de Friese wolkammer Eise Eisinga.
In de voormalige werkplaats van Eise Eisinga kun je kennismaken met zijn beroep als wolkammer (ambachtsman die ruwe schapenwol waste, kamde en verfde). Sterrenkunde en wiskunde waren slechts een hobby van dit geheime genie. Op basis van zelfstudie schreef hij al op 15-jarige leeftijd een wiskundeboek en twee jaar later rondde hij een sterrenkundeboek af.
Het planetarium dat hij bouwde toont tot op de dag van vandaag de actuele stand van de planeten. De planeten bewegen namelijk in dezelfde tijd rond de zon als de echte planeten. Best knap, voor een wolkammer.
Het planetarium loopt door middel van een indrukwekkend raderwerk van houten hoepels en schijven, met tienduizend handgesmede spijkers als tanden. Een slingerklok en negen gewichten drijven dit geheel aan. Maar het Eise Eisinga Planetarium is méér dan een planetarium.
Het is ook een museum dat een uitgebreide verzameling van historische astronomische instrumenten herbergt en dat aandacht schenkt aan de moderne sterrenkunde. Er is bovendien een filmzaal waar doorlopend documentaires vertoond worden.
TIP koop een combikaart
Met de combikaart combineer je een bezoek aan het Planetarium voordelig met Museum Martena of Het Kaatsmuseum in Franeker. De kaart koop je bij de musea zelf en is een jaar geldig.
Koop je tickets hier
Ontdek Franeker
Niet alleen het planetarium is een bezoek waard. Franeker is een historische universiteitsstad waar wetenschap, cultuur en historie samenkomen. Wandel door de sfeervolle binnenstad, ontdek monumentale grachten, bezoek Museum Martena of geniet van een terras op één van de gezellige pleinen. Zo maak je van je bezoek aan het Planetarium eenvoudig een compleet dagje uit.
Ontdek Franeker
Route tips - langs dit Werelderfgoed
-
Het verhaal van Eise Eisinga | Fietsroute
Volg de sporen van Eise Jeltes Eisinga en ontdek zijn levensverhaal. Fiets de route die hij wekelijks wandelend moest afleggen om wiskundeboeken van Euclides te kunnen bestuderen zodat hij later zijn planetarium kon bouwen.
-
4x UNESCO Werelderfgoed | Camperroute
UNESCO Werelderfgoed in Friesland. Bezoek vier werelderfgoederen in vier dagen. Friesland nodigt je uit om de Unesco Werelderfgoedroute te ontdekken. In een paar dagen rij je langs de unieke locaties en gebieden in het noorden van Nederland, zo heb je voldoende tijd om je camper of auto te parkeren en bezoek te brengen aan bijzondere erfgoederen in de omgeving.
Beleef de donkerte
De sterrenhemel komt pas echt tot leven wanneer het donker is. In Noardwest Fryslân vind je nog plekken waar de nacht verrassend donker is. Langs de Waddenkust en op de zeedijken ervaar je de stilte, de ruimte en een heldere sterrenhemel. Juist deze donkerte maakt de verbinding tussen het planetarium en de echte sterrenhemel extra bijzonder.
Beleef de donkerte