Spoarpaad: Troch it lan fân Winaam
Dit wandelrondje leid je langs een bijzonder, oud pad; het oude stoomspoortraject tussen Harlingen en Minnertsga: het Spoarpaad.
Let op: Deze route volgt niet het knooppuntnetwerk. Download het gpx-bestand om te navigeren.
Een oude treinverbinding
Vroeger reden er treinen dussen Harlingen en Minnertsga. In dit rondje - onderdeel van het Spoarpaad - ontdek je de overblijfselen in het landschap van de voormalige treinverbinding. Het Spoarpaad laat je kennismaken met de kuststreek aan het wad en de rijke geschiedenis van een bevolking die leefde van de vangst van vis en teelt van aardappelen.
Een station en een ruïne
Aan de Foarryp, tegen de rand van het dorp, vind je het voormalige stationsgebouw van Wijnaldum. Deze stopplaats van de trein was in gebruik van 1903 tot 1935. Ook zie je de overblijfselen van een oude spoorbrug over de Ried tussen Wijnaldum en Sexbierum.
Du…
Dit wandelrondje leid je langs een bijzonder, oud pad; het oude stoomspoortraject tussen Harlingen en Minnertsga: het Spoarpaad.
Let op: Deze route volgt niet het knooppuntnetwerk. Download het gpx-bestand om te navigeren.
Een oude treinverbinding
Vroeger reden er treinen dussen Harlingen en Minnertsga. In dit rondje - onderdeel van het Spoarpaad - ontdek je de overblijfselen in het landschap van de voormalige treinverbinding. Het Spoarpaad laat je kennismaken met de kuststreek aan het wad en de rijke geschiedenis van een bevolking die leefde van de vangst van vis en teelt van aardappelen.
Een station en een ruïne
Aan de Foarryp, tegen de rand van het dorp, vind je het voormalige stationsgebouw van Wijnaldum. Deze stopplaats van de trein was in gebruik van 1903 tot 1935. Ook zie je de overblijfselen van een oude spoorbrug over de Ried tussen Wijnaldum en Sexbierum.
Duik in het verleden en beluister de verhalen met de audiotour; Spoarpaad, troch it lân fan Winaam | IZI Travel
Dit ga je zien
-
TOP Wijnaldum
TOP Wijnaldum
Vanaf het Toeristisch Overstap Punt Wijnaldum ontdek je een indrukwekkend landschap van dijken, terpen en oude waterwegen. Laat je verrassen door het prachtige Noardwest‑Fryslân.
-
it Moargen
Kaatsen is een sport die diep in de Friese cultuur geworteld zit. Op dit veld, It Moargen, kwamen jong en oud samen om te sporten en te kijken. De naam verwijst naar een oude landmaat, iets kleiner dan een hectare.
it Moargenit Moargen
Kaatsen is een sport die diep in de Friese cultuur geworteld zit. Op dit veld, It Moargen, kwamen jong en oud samen om te sporten en te kijken.
De naam van het kaatsveld verwijst naar een oude landmaat, iets kleiner dan een hectare.
Op deze plek stond vroeger een braakhok waar vlas werd verwerkt tot linnen en lijnzaad.
-
-
it Hearewâltsje
Aan het Hearewâltsje lag vroeger het haventje van het dorp. Hier woonde turfschipper Jan Lampe, eigenaar van een snikke – een typisch Friese vrachtboot die goederen vervoerde naar omliggende plaatsen.
it Hearewâltsjeit Hearewâltsje
Aan het Hearewâltsje lag vroeger het haventje van het dorp. Hier woonde turfschipper Jan Lampe, eigenaar van een snikke – een typisch Friese vrachtboot die goederen vervoerde naar omliggende plaatsen.
Wijnaldum kende vroeger een levendige middenstand met diverse winkels en ambachtslieden. Goederen bereikten het dorp zowel over de weg als via het water. Op deze plek lag ooit een haventje waar kleine vrachtschepen hun lading losten, waaronder turf. Via de Ried stond de haven in verbinding met Franeker, waardoor het dorp een belangrijke rol speelde in de regionale handel.
-
-
Archeologisch Steunpunt Wijnaldum
Archeologisch Steunpunt Wijnaldum
Maak kennis met de Friese koningsschatten in Wijnaldum. Het archeologisch steunpunt van Wijnaldum is gevestigd in de oude consistorie naast de Andeaskerk,
-
Tjitsma-state Koningsterp Wijnaldum
Tjitsma-state Koningsterp Wijnaldum
In 1953 werd er bij de Tjitsma-state door een boer een deel van een kostbare mantelspeld gevonden: de fibula van Wijnaldum. De terp wordt ook wel de Koningsterp genoemd.
-
Voormalig station Wijnaldum
Het voormalige station van Wijnaldum herinnert aan de spoorlijn die het dorp tussen 1903 en 1936 met Harlingen, Leeuwarden en Stiens verbond. Het zorgvuldig gerestaureerde stationsgebouw is een van de weinige overgebleven herinneringen aan deze lokale spoorverbinding.
Voormalig station WijnaldumVoormalig station Wijnaldum
Het voormalige station van Wijnaldum herinnert aan de spoorlijn die het dorp tussen 1903 en 1936 met Harlingen, Leeuwarden en Stiens verbond. Het zorgvuldig gerestaureerde stationsgebouw is een van de weinige overgebleven herinneringen aan deze lokale spoorverbinding.
Wynaldum, ook wel Wijnaldum (stationsafkorting: Wnd), was een halte aan de voormalige spoorlijn tussen Stiens en Harlingen. De halte lag bij de buurtschap Voorrijp en werd op 1 oktober 1903 in gebruik genomen. Het reizigersverkeer maakte tot en met 15 mei 1935 gebruik van deze stopplaats.
Het stationsgebouw werd uitgevoerd volgens het zogenoemde Standaardtype NFLS, een ontwerp dat door de Noord-Friesche Locaalspoorweg-Maatschappij op meerdere stations en haltes in Friesland werd toegepast. Wijnaldum behoorde tot de categorie halte van de 3e klasse binnen deze standaardontwerpen.
-
-
Boerderij Okkingastate
Boerderij Okkingastate
Een 200 jaar oude boerderij aan de terpen bij Wijnaldum. Met oog voor het landschap hebben we deze boerderij omgebouwd tot een modern biologisch melkveebedrijf waar je bovendien kunt overnachten én producten van eigen erf kunt kopen.
-
Arbeidershuisjes Wijnaldum
De kop-hals-rompboerderijen langs de Foarryp ontstonden in de 17e eeuw als zelfstandige landbouwbedrijven op de vruchtbare zeeklei. De arbeiderswoningen herinneren aan de vele handen die nodig waren voor de gemengde akker- en veeteelt.
Arbeidershuisjes WijnaldumArbeidershuisjes Wijnaldum
De kop-hals-rompboerderijen langs de Foarryp ontstonden in de 17e eeuw als zelfstandige landbouwbedrijven op de vruchtbare zeeklei. De arbeiderswoningen herinneren aan de vele handen die nodig waren voor de gemengde akker- en veeteelt.
Na de aanleg van de dijken werden boerderijen buiten de terpen gebouwd. Dankzij de vruchtbare zeeklei ontstonden gemengde landbouwbedrijven met veeteelt en akkerbouw. De karakteristieke kop-hals-rompboerderijen waren grotendeels zelfvoorzienend en boden werk aan zowel inwonende als uitwonende landarbeiders.
-
-
Zwanenjacht Wijnaldum
Hier bij de Ried werd vroeger vis gevangen en werden zwanen gehouden. Het recht op zwanenjacht was een waardevol bezit en vormde eeuwenlang een bron van inkomsten.
Zwanenjacht WijnaldumZwanenjacht Wijnaldum
Hier bij de Ried werd vroeger vis gevangen en werden zwanen gehouden. Het recht op zwanenjacht was een waardevol bezit en vormde eeuwenlang een bron van inkomsten.
Vroeger vochten de friezen met dammen tegen het water, als gevolg van de afdamming ontstond ten noorden van Wijnaldum een drassig gebied. Deze voormalige slenk, het Ried, vormde hier de zuidgrens van.
-
-
De Ried
De Ried vertelt het verhaal van de Friese waterbeheersing: van binnenmeer tot afwateringskanaal. Langs de vaart liggen oude terpen die getuigen van de lange bewoningsgeschiedenis van deze streek.
De RiedDe Ried
De Ried vertelt het verhaal van de Friese waterbeheersing: van binnenmeer tot afwateringskanaal. Langs de vaart liggen oude terpen die getuigen van de lange bewoningsgeschiedenis van deze streek.
In de 17e eeuw veranderde het Riedgebied door de aanleg van sloten en een nieuw afwateringskanaal, waardoor de huidige Ried ontstond. Langs de vaart werden kleine polders aangelegd die hun water afvoerden naar de Ried. Tegenwoordig maakt dit water deel uit van het schaatstraject van de Elfstedentocht, waar het bekendstaat als een zwaar deel van de route.
Ten zuiden van de Ried ligt een gebied met meerdere historische terpen. Hoewel veel van deze terpen deels zijn verdwenen door afgraving en herverkaveling, blijft de omgeving archeologisch waardevol. Er bestaan ook verhalen over mogelijke leylijnen die deze plek verbinden met andere bijzondere historische locaties.
-
-
Nyenhuis
Nyenhuis was vanaf de 15e eeuw een voorname woonplek van invloedrijke Friese families en groeide waarschijnlijk uit een middeleeuwse stins. Van dit adellijke verleden is bovengronds weinig overgebleven, maar de geschiedenis leeft voort in de bodem.
NyenhuisNyenhuis
Nyenhuis was vanaf de 15e eeuw een voorname woonplek van invloedrijke Friese families en groeide waarschijnlijk uit een middeleeuwse stins. Van dit adellijke verleden is bovengronds weinig overgebleven, maar de geschiedenis leeft voort in de bodem.
De naam Nyenhuis verwijst naar een vroegere adellijke woonplek die waarschijnlijk rond de 15e eeuw ontstond. De familie Te Nyenhuys bezat hier een stins, een stenen woontoren die later uitgroeide tot een state. Deze invloedrijke familie had nauwe banden met de abdij van Ludingakerke.
Aan het einde van de middeleeuwen kwam het bezit via een huwelijk in handen van de familie Liauckema. Daarna werd Nyenhuis vooral als landbouwbedrijf verpacht. Van de vroegere adellijke bebouwing is niets meer overgebleven, maar de locatie blijft historisch en archeologisch waardevol.
-
-
Boerderij Oldehûs
Boerderij Oldehûs ligt op de historische kruising Bru(i)ningshoeke, de toegang tot het voormalige terpdorp Wijnaldum. Het erf is bijzonder door zijn eeuwenlange geschiedenis en de zeldzame glazen poterbewaarplaats voor pootaardappelen.
Boerderij OldehûsBoerderij Oldehûs
Boerderij Oldehûs ligt op de historische kruising Bru(i)ningshoeke, de toegang tot het voormalige terpdorp Wijnaldum. Het erf is bijzonder door zijn eeuwenlange geschiedenis en de zeldzame glazen poterbewaarplaats voor pootaardappelen.
De Bru(i)ningshoeke is een historische kruising bij Wijnaldum, vernoemd naar een familie die hier al generaties lang boerderijen bezit. De nabijgelegen boerderij Oldehûs kent een lange geschiedenis en was eeuwenlang in handen van vooraanstaande families. Op het erf staat bovendien een zeldzame glazen poterbewaarplaats, waarin pootaardappelen vroeger onder gecontroleerde omstandigheden konden voorkiemen. Van deze karakteristieke bouwwerken zijn tegenwoordig nog maar weinig exemplaren over.
-
-
Kattenbrug Reatille
Wie goed kijkt ziet in de leuning van deze brug wel 12 katten.
Kattenbrug ReatilleKattenbrug Reatille
Wie goed kijkt ziet in de leuning van deze brug wel 12 katten.
Loop vanaf de Fiskersbuorren terug richting de Buorren om op de kruising rechtsaf te slaan naar de Winamerdyk. Loop tot aan het water om de kattenbrug te vinden.
De brugleuningen tonen geometrische katten als verwijzing naar de bijnaam van de inwoners van Wijnaldum. De herkomst van deze bijnaam is onbekend, maar hij leeft voort in kunstwerken en een kattenwandelroute door het dorp.
-
-
TOP Wijnaldum
TOP Wijnaldum
Vanaf het Toeristisch Overstap Punt Wijnaldum ontdek je een indrukwekkend landschap van dijken, terpen en oude waterwegen. Laat je verrassen door het prachtige Noardwest‑Fryslân.
